ครอบครัว คือกำลังใจที่สำคัญที่สุดในชีวิต

ครอบครัวถือเป็นเป้าหมายหลักในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 8 มุ่งเน้นจะสร้างให้ครอบครัวไทยเป็นครอบครัวที่อบอุ่น มั่นคง ดังนั้นจึงควรหาแนวทางแก้ไขและรณรงค์ให้เห็นความสำคัญของการสร้างสถาบันครอบครัวให้เข้มแข็งด้วยการร่วมระดมความคิดร่วมมือกันในการแก้ไขปัญหาความเสื่อมของสถาบันครอบครัว เพื่อให้เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจและหล่อหลอมให้สมาชิกในครอบครัวมีความแข็งแกร่งทั้งทางกาย จิตใจ และผสานเป็นหนึ่งเดียวกัน จะส่งผลให้การพัฒนาประเทศมีความมั่นคงและยั่งยืนต่อไป

การสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างคนในครอบครัว

การส่งเสริมให้ครอบครัวมีความรักความเอาใจใส่ซึ่งกันและกันในทุกๆวันไม่จำกัดว่าแค่พ่อแม่ หรือลูกๆ เท่านั้น แค่หมายรวมถึงเครือญาติ ซึ่งทุกๆคนเปรียบเสมือนคนในครอบครัวเราทั้งสิ้น ควรส่งเสริมให้สมาชิกในครอบครัวได้ใช้เวลาร่วมกันให้มากและสม่ำเสมอที่สุด กิจกรรมร่วมกันที่ทำได้ง่ายๆก็คือ การล้อมวงกินข้าว พูดคุยกันถามไถ่สารทุกข์สุขดิบ เป็นการสร้างความสัมพันธภาพที่ดีให้เกิดขึ้นได้ หมั่นสร้างความรักความอบอุ่น มีการสื่อสารที่เข้าใจกัน ให้ความสำคัญเข้าใจซึ่งกันและกัน ก็จะเป็นเกราะป้องกันที่สำคัญในครอบครัว

การมีครอบครัวที่อบอุ่นก็คือกำลังใจ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญในการใช้ชีวิตครอบครัว เพราะปัจจุบันครอบครัวใช้เวลาด้วยกันน้อยลง ในฐานะที่เราต้องเป็นคนที่ให้กำลังใจและต้องการกำลังใจจากคนในครอบครัวเช่นเดียวกัน ดังนั้นหน้าที่ของครอบครัวก็คือการสร้างความสุข เด็กจะเติบโตได้อย่างมีคุณภาพ เราค้นพบว่าเด็กนั้นต้องการเติมน้ำมันใจจากพ่อแม่ ด้วยการพูดคุย ไถ่ถาม การสื่อสารจะแสดงถึงความห่วงใยเป็นกำลังใจให้แก่กัน ก็จะฝ่าฟันความทุกข์ในครอบครัวได้ วิธีให้กำลังใจตัวเองก็คือรอยยิ้มของตัวเราเอง การยิ้มเมื่อมุมปากยกขึ้นจะส่งผลถึงสมองให้หลั่งสารความสุขออกมา การยิ้มก็จะช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น สร้างบรรยากาศที่ดีให้แก่กันได้ ยิ้มหวานๆ ก็สามารถทำให้เกิดความสุขได้เช่นกัน

หลักการอยู่ร่วมกันในครอบครัว

1. มีความรัก ความห่วงใย เมตตากรุณาต่อกันด้วยความจริงใจ และคอยดูแลทุกข์สุขของคนในครอบครัว
2. มีน้ำใจต่อกัน รู้จักช่วยเหลือกัน มีการให้การรับตามความเหมาะสม
3. มีความเกรงใจกัน เคารพในสิทธิส่วนบุคคล รู้จักกาลเทศะ
4. รับฟังความคิดเห็นของสมาชิกทุกคนในบ้าน เมื่อมีปัญหาเกิดขึ้นทุกคนในครอบครัวต้องช่วยกันเสนอแนะแนวทางแก้ไขด้วยความจริงใจ
5. มีความยุติธรรม ไม่ลำเอียงเข้าข้างใดข้างหนึ่ง ต้องปฏิบัติต่อทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน
6. มีสัมมาคารวะแสดงความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ที่มีอายุมากกว่า มีความรู้สูงกว่าควรเคารพอย่างเหมาะสมตามฐานะของบุคคลนั้นๆ
7. รู้จักรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตน โดยปฏิบัติตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายทั้งหน้าที่ภายในครอบครัวและหน้าที่การงาน ด้วยความขยัน ซื่อสัตย์ และอดทน

การแก้ไขปัญหาสังคมที่เกิดขึ้นในปัจจุบันต้องเริ่มที่ครอบครัว

9

หากหลายคนได้ติดตามข่าวสารบ้านเมืองในแต่ละวัน คงพอจะทราบดีว่าปัจจุบันปัญหาด้านเยาวชนนับวันยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น จนเป็นสาเหตุนำไปสู่ปัญหาอื่นๆที่รุนแรงตามมามากมาย ซึ่งถือเป็นปัญหาสังคมระดับชาติและระดับโลกที่ทุกฝ่ายควรหาแนวทางแก้ไขอย่างเร่งด่วน ยกตังอย่างเช่น การมั่วสุมยาเสพย์ติด จนนำไปสู่พฤติกรรมการลักเล็กขโมยน้อย จนกระทั่งการก่ออาชญากรรม เกิดการฆ่าโดยไม่เลือกหน้าเมื่อเมายาหรือไม่ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ ดังจะเห็นข่าวการฆ่าเพื่อน พี่ น้องหรือบุพการีอย่างโหดเหี้ยมเพื่อสนองความต้องการของตน ทั้งการตบตีและทะเลาะวิวาทแล้วถ่ายคลิบวีดีโอไว้ดูด้วยความสะใจ หรือรุนแรงกระทั่งการฆ่าล้างแค้นคู่อริต่างสถาบัน นอกจากนี้ยังมีปัญหาการท้องในวัยเรียนทั้งที่ยังไม่มีวุฒิภาวะและไม่สามารถรับผิดชอบปัญหาที่เกิดขึ้นได้ นำไปสู่การหาทางออกที่ผิด เช่น การทำแท้งเถื่อน ดังที่เห็นในข่าวว่ามีเด็กแรกเกิดถูกทิ้งหรือถูกฆ่า เป็นต้น

จากที่กล่าวข้างต้นเป็นการยกตัวอย่างเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น แต่ปัญหาดังกล่าวถือว่ารุนแรงมากเหมือนเชื้อโรคที่ค่อยๆแพร่กระจายไปทั่วแม้ว่าเราไม่ใช่ผู้ปล่อยเชื้อโรคก็ตาม แล้วจะส่งผลกระทบต่อชีวิต ทรัพย์สินและความปลอดภัยในการดำรงชีวิตของทุกคนในสังคม เพราะเราไม่มีโอกาสทราบเลยว่าขณะที่เรากำลังเดินทางอยู่จะมีใครเมายาอย่างบ้าคลั่งแล้วจับเราหรือคนในครอบครัวเป็นตัวประกันแล้วฆ่า หรือลูกหลานเรากำลังโดดเรียนมามั่วสุมอบายมุขอยู่ หรือพวกเค้ากำลังกลายเป็นอาชยกรฆ่าคนไปแล้ว ปัญหาสังคมที่ใหญ่เพียงนี้ แม้จะมีมาตรการและนโยบายจากรัฐเพื่อป้องกันและแก้ไขออกมาอย่างต่อเนื่องก็ตาม แต่ถ้าขาดการปฏิบัติอย่างร่วมมือร่วมใจจากทุกคนในสังคม คงไม่สามารถผ่านพ้นวิกฤติไปได้ เปรียบเหมือนรั้วบ้านที่ผุพังและมีช่องโหว่ให้โจรแอบเข้าไปเมื่อใดก็ได้ ถือเป็นรั้วที่ไม่มั่นคงแข็งแรงและพร้อมจะพังครืนลงมาทุกเวลา จึงอยากเสนอแนวทางป้องกันที่ยั่งยืนและทุกคนสามารถทำได้ โดยเริ่มจากจุดเล็กๆที่เรียกว่า “ครอบครัว” เป็นอันดับแรก

เวลาที่ดีสำหรับทานอาหารพร้อมหน้าพร้อมตากันในครอบครัว

การใช้เวลาร่วมกันภายในครอบครัว

เป็นพื้นฐานสำคัญต่อพัฒนาการและความอยู่ดีมีสุขของลูก พ่อแม่สามารถช่วยลูกให้เรียนรู้ถึงชีวิตในสังคมเพื่อให้ลูกเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์ เพราะการที่พ่อแม่อยู่พร้อมหน้าในครอบครัว เด็กจะเรียนรู้ความสัมพันธ์ การแบ่งปันและเรียนรู้ที่จะรักผู้อื่น และหากความสัมพันธ์ระหว่างลูกกับครอบครัวมีความแน่นแฟ้น ลูกจะรักพ่อแม่ มีภูมิคุ้มกัน และไม่เกี่ยวข้องกับอบายมุข โดยเวลาที่มีคุณภาพของครอบครัว คือ เวลาที่สมาชิกในครอบครัวได้อยู่ร่วมกัน และมีการเรียนรู้ซึ่งกันและกันอย่างเอาใจใส่

สมัยโบราณ ครอบครัวไทยนั่งรับประทานอาหารกับพื้น ใช้ผ้าสะอาดหรือเสื่อปูลาดบนพื้นบ้าน ผู้ที่จะรับประทานนั่งล้อมวงกัน ตักข้าวจากโถใส่จานอาหาร จัดมาเป็นสำรับ วางสำรับไว้ตรงกลางวง มีช้อนกลางสำหรับตักกับข้าว ใส่จานของตน และเปิบอาหารด้วยมือ บางบ้านจะมีขันหรือจอกตักน้ำ และกระโถนเตรียมไว้ เพื่อรองน้ำล้างมือด้วย หลังจากนั้นวัฒนธรรมตะวันตกได้แพร่เข้ามา ทำให้วิธีรับประทานอาหารของคนไทยเปลี่ยนไป โดยดัดแปลงให้เหมาะสมกับอาหารไทย เช่น ใช้ช้อนส้อมแทนมีดและส้อมแบบตะวันตก เป็นต้น การนั่งรับประทานอาหารกับพื้นก็เลิกไป เปลี่ยนมาเป็นนั่งรับประทานอาหารกับโต๊ะแทน แต่ยังคงวางอาหารทุกอย่างไว้กลางโต๊ะ มีช้อนกลางสำหรับตักอาหาร และมีถ้วยเล็กๆ สำหรับผู้ร่วมวงแต่ละคน เพื่อใส่กับข้าวที่แบ่งจากกลางวง เมื่อรับประทานอาหารคาวเสร็จแล้ว ก็จะถอนของคาวออกหมด และแจกของหวานสำหรับทุกคนต่อไป

ความสำคัญของมื้ออาหารและการรับประทานอาหารพร้อมหน้าพร้อมตากันเป็นประจำ สามารถช่วยแก้ปัญหาในหลายๆ เรื่องของครอบครัวมานักต่อนัก เพราะมื้ออาหารทำให้บรรดาสมาชิกในบ้านได้มีเวลาให้กัน ถามไถ่สารทุกข์สุกดิบ รวมถึงพูดถึงปัญหาของแต่ละคนอีกด้วย ความจริงเมื่อเรามาเป็นพ่อแม่ของลูกในยุคนี้ เราก็ควรเอาสิ่งต่างๆ ที่เราเคยเป็นลูกของพ่อแม่ แล้วเราเห็นว่าดีก็นำมาปรับใช้ กับเด็กยุคใหม่ที่เติบโตมากับเทคโนโลยีบ้างก็ดีไม่น้อย เพราะพ่อแม่ยุคนี้ต้องอดทนและหนักแน่นในการเป็นพ่อแม่คุณภาพ ถ้าเราอยากให้ลูกมีคุณภาพ ก็ควรเป็นพ่อแม่คุณภาพให้ได้ก่อน

การใช้เวลาในการทำกิจกรรมร่วมกันของสมาชิกในครอบครัว

สามารถทำได้ตั้งแต่กิจกรรมเล็กๆน้อยๆภายในบ้าน เช่น การรับประทานอาหารร่วมกัน การช่วยกันทำงานบ้าน ทำอาหาร ทำงานอดิเรก ดูโทรทัศน์ การไหว้พระสวดมนตร์ด้วยกัน หรือ อื่นๆที่อาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละครอบครัว รวมทั้งการใช้เวลานอกบ้านร่วมกันในวันหยุด เช่น การไปเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจในรูปแบบต่างๆ ตามความสามารถของแต่ละครอบครัว หรือการไปเยี่ยมญาติพี่น้องด้วยกัน ก็เป็นอีกกิจกรรมที่ทำร่วมกันได้ เพราะความสุขในครอบครัวเกิดขึ้นได้จากการใช้เวลาร่วมกันในครอบครัว

ครอบครัวคือแหล่งที่สร้างความสุขให้กับชีวิตคุณ

ครอบครัว ถือเป็นหน่วยที่สำคัญที่สุดของสังคม

ในการทำหน้าที่กล่อมเกลาและปลูกฝังค่านิยมที่ถูกต้องให้สมาชิกในครอบครัว รวมถึงการสร้างความรักความผูกพันและความสมานฉันท์ให้เกิดขึ้นมีวิธีการสร้างความอบอุ่นอย่างให้กับกับครอบครัวถ้าสมาชิกในครอบครัวมีความรักความเข้าใจซึ่งกันละกัน เอื้ออาทร ห่วงใยดูแลซึ่งกันและกัน ก็จะส่งผลให้ครอบครัวมีความสุขและปลูกฝังบุคลิกภาพที่ดีให้กับสมาชิกในครอบครัวได้ แต่ในขณะเดียวกันถ้าสมาชิกในครอบครัวทะละวิวาทกัน มีความขัดแย้ง ไม่เข้าใจกัน ครอบครัวก็จะไม่มีความสุข และอาจส่งผลให้เด็กก้าวร้าว เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวและไม่สามารถปรับตัวเข้ากับบุคคลอื่นได้

ทุกครอบครัวต่างก็มีผู้นำในการตัดสินใจและแก้ไขปัญหาต่างๆ แต่ความเป็นผู้นำไม่ควรถูกจำกัดให้อยู่กับคนใดคนหนึ่ง เช่น พ่อแม่ไม่ควรเป็นผู้นำคนเดียวหรือแม่ไม่ควรเป็นผู้นำคนเดียว เพราะหากครอบครัวต้องตกอยู่ในภาวะความตึงเครียด ผู้เป็นพ่อและแม่ต้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ และร่วมกันเป็นผู้นำในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน เนื่องจากวัยรุ่นในครอบครัวที่พ่อเป็นผู้นำในแบบประชาธิปไตยจะมีความมั่นคงทางอารมณ์มากกว่าวัยรุ่นที่มาจากครอบครัวที่พ่อหรือแม่มีอำนาจเพียงคนเดียว ดังนั้นหากต้องการมีครอบครัวที่อบอุ่น สมาชิกแต่ละคนในครอบครัวจะต้องมีบทบาทความเป็นผู้นำในวาระที่แตกต่างกันออกไป

การใช้เวลาร่วมกันภายในครอบครัว

เป็นพื้นฐานสำคัญต่อพัฒนาการและความอยู่ดีมีสุขของลูก พ่อแม่สามารถช่วยลูกให้เรียนรู้ถึงชีวิตในสังคมเพื่อให้ลูกเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์ การที่พ่อแม่อยู่พร้อมหน้าในครอบครัว เด็กจะเรียนรู้ความสัมพันธ์ การแบ่งปันและเรียนรู้ที่จะรักผู้อื่น และหากความสัมพันธ์ระหว่างลูกกับครอบครัวมีความแน่นแฟ้น ลูกจะรักพ่อแม่ มีภูมิคุ้มกัน และไม่เกี่ยวข้องกับอบายมุข เวลาที่มีคุณภาพของครอบครัว คือ เวลาที่สมาชิกในครอบครัวได้อยู่ร่วมกัน และมีการเรียนรู้ซึ่งกันและกันอย่างเอาใจใส่

ครอบครัวจะมีความสุขได้ถ้าทุกคนรู้จักวิธีอยู่ร่วมกันร่วมมือร่วมใจกัน ทุกคนในครอบครัวมีความสำคัญและทุกคนในครอบครัวรู้จักบทบาทหน้าที่ของตนเอง แหล่งที่สร้างความสุขให้กับชีวิตให้กับคุณที่ดีที่สุดคือ บ้าน ครอบครัว เพราะครอบครัวนั้นหากมีความรัก ความเข้าใจ ความอบอุ่น มีความเห็นใจกัน ปัญหาต่างๆที่คิดว่าใหญ่หลวงนัก หากมคนคอยให้กำลังใจคนคอยช่วยเหลือ สิ่งที่เป็นปัญหาใหญ่เหล่านั้นก็ดูเล็กไปทันที โดยวิธีการเชื่อมความสัมพันธ์ในครอบครัวเพื่อให้ครอบครัวอบอุ่นมีได้หลายวิธีด้วยกันโดยการทำกิจกรรมร่วมกัน เปิดโอกาสให้ทุกคนในครอบครัวมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น ทำกิจกรรมรื่นเริงสังสรรค์ และไปเที่ยวพักผ่อนต่างจังหวัดกันบ้างตามประสาครอบครัวอบอุ่น

การสร้างความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวและบรรยากาศที่อบอุ่นในครอบครัว


ครอบครัว เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดในสังคมที่มีส่วนเสริมสร้างมนุษยสัมพันธ์ให้เกิดขึ้นกับบุคคล กล่าวคือ ถ้าสมาชิกในครอบครัวมีความรัก ความเข้าใจซึ่งกันละกัน เอื้ออาทร ห่วงใยดูแล   ซึ่งกันและกัน ก็จะส่งผลให้ครอบครัวมีความสุขและปลูกฝังบุคลิกภาพที่ดีให้กับสมาชิกในครอบครัวได้ แต่ในขณะเดียวกันถ้าสมาชิกในครอบครัวทะละวิวาทกัน มีความขัดแย้ง ไม่เข้าใจกัน ครอบครัวก็จะไม่มีความสุข และอาจส่งผลให้เด็กก้าวร้าว เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัวและไม่สามารถปรับตัวเข้ากับบุคคลอื่นได้

ลักษณะของครอบครัวที่อบอุ่น
ครอบครัวที่อบอุ่นเป็นครอบครัวที่มีความสุขมีความพอใจในครอบครัวตนเอง ซึ่งมีลักษณะดังนี้
1. หัวหน้าครอบครัวมีความรักความเข้าใจในสมาชิก มีความเมตตา เอื้อเฟื้อ เสียสละให้อภัยและเอื้ออาทรต่อสมาชิกในครอบครัวทุกคน ไม่ลงโทษต่อสมาชิกในครอบครัวโดยวิธีที่รุนแรงไม่แสดงกิริยาข่มขู่ หรือทำให้บุคคลในครอบครัวอับอาย
2. หัวหน้าครอบครัวไม่ลำเอียงในการเลี้ยงดู ให้ความรักความสำคัญกับทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เช่น ไม่ลำเอียงรักลูกคนเล็กมากที่สุดไม่เลือกที่รักมักที่ชัง ไม่แสดงกิริยารักเฉพาะบุตรตนเองกับผู้อื่น รักษาดูแลสมาชิกในครอบครัวเมื่อเจ็บป่วย
3. ระบบการปกครองมีความเป็นประชาธิปไตยและมีเสรีภาพ โดยรู้จักยอมรับฟังความคิดเห็นซึ่งกันและกัน เช่น ไม่รื้อค้นสิ่งของผู้อื่นก่อนได้รับอนุญาต ไม่เปิดจดหมายผู้อื่น เป็นต้น
4. สมาชิกในครอบครัวมีความรักใคร่สามัคคี ไม่ทะเลาะเบาะแว้ง  หรืออาฆาตพยาบาทต่อกัน มีความเห็นอกเห็นใจกัน ให้การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
5. สมาชิกในครอบครัวรู้จักบทบาทหน้าที่ตนเอง มีสัมมาคารวะมีความรับผิดชอบ มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่คดโกง ไม่ลักขโมย ไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับครอบครัว

วิธีสร้างสัมพันธภาพกับบุคคลในครอบครัว
สัมพันธภาพและบรรยากาศที่อบอุ่นในครอบครัวก่อให้เกิดความรู้สึกมั่นคง ปลอดภัยทางจิตใจที่คนในครอบครัวรู้สึกเมื่ออยู้ร่วมกัน บรรยากาศแห่งการมีสัมพันธภาพที่ดีในครอบครัวนั้น ทุกครอบครัวสามารถสร้างขึ้นได้โดยปฏิบัติ ดังนี้
1. ยิ้มแย้มแจ่มใสกับทุกคนในบ้าน
2. รักและห่วงใยรู้จักเอื้ออาทรและช่วยเหลือเกื้อกูลกัน
3. รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
4. ช่วยงานบ้านทุกอย่างด้วยความเต็มใจ
5. รู้จักฟังผู้อื่นพูดและยอมรับในความคิดของผู้อื่น